{"id":4462,"date":"2025-01-29T21:19:58","date_gmt":"2025-01-29T20:19:58","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-name.eu\/?p=4462"},"modified":"2025-01-29T21:20:09","modified_gmt":"2025-01-29T20:20:09","slug":"historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie","title":{"rendered":"Historia kamienio\u0142omu Liban w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n<p>Wiele malowniczych zak\u0105tk\u00f3w Krakowa skrywa smutne tajemnice. Jedn\u0105 z nich jest Kamienio\u0142om Liban, kt\u00f3ry kilka wiek\u00f3w temu zapewnia\u0142 mieszka\u0144com miasta prac\u0119 i surowce mineralne, ale w po\u0142owie XX wieku zamieni\u0142 si\u0119 w przera\u017caj\u0105c\u0105 nazistowsk\u0105 katowni\u0119. Kamienio\u0142om Liban sta\u0142 si\u0119 znany na ca\u0142ym \u015bwiecie w 1993 roku dzi\u0119ki re\u017cyserowi Stevenowi Spielbergowi, kt\u00f3ry nakr\u0119ci\u0142 tam cz\u0119\u015b\u0107 swojego s\u0142ynnego filmu Lista Schindlera. W XXI wieku kamienio\u0142om nie jest ju\u017c eksploatowany, ale by\u0142 przyczyn\u0105 tragicznych wydarze\u0144 dla Krakowa, pisze portal<a href=\"https:\/\/krakow-name.eu\"> krakow-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6707db71989\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6707db71989\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie\/#Pierwsze_informacje_o_zabytkowym_kamieniolomie\" >Pierwsze informacje o zabytkowym kamienio\u0142omie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie\/#Pieklo_libanskiego_obozu\" >Piek\u0142o liba\u0144skiego obozu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie\/#Zmiany_w_latach_powojennych\" >Zmiany w latach powojennych<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie\/#Krotki_powrot_do_przeszlosci\" >Kr\u00f3tki powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/eternal-4462-historia-kamieniolomu-liban-w-krakowie\/#Na_poczatku_XXI_wieku\" >Na pocz\u0105tku XXI wieku<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_informacje_o_zabytkowym_kamieniolomie\"><\/span>Pierwsze informacje o zabytkowym kamienio\u0142omie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wszyscy mieszka\u0144cy Krakowa wiedz\u0105, \u017ce ten kamienio\u0142om wapienia znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy alej\u0105 Powsta\u0144c\u00f3w \u015al\u0105skich, ulic\u0105 Swoszowick\u0105, Kopcem Krakusa i Cmentarzem Podg\u00f3rskim. Obszar jest du\u017cy \u2013 oko\u0142o 15 hektar\u00f3w. Archeolodzy ustalili, \u017ce po raz pierwszy wapno wydobywano w tym miejscu w XIV wieku, ale nie robiono tego systematycznie. Pozytywne zmiany nast\u0105pi\u0142y dopiero w XIX wieku, kiedy to zacz\u0105\u0142 aktywnie rozwija\u0107 si\u0119 krakowski przemys\u0142. Firma Liban &amp; Ehrenpreis lokalnego przedsi\u0119biorcy Bernarda Libana sta\u0142a si\u0119 kompetentnym przedsi\u0119biorstwem g\u00f3rniczym, a zatem kamienio\u0142om nazwano jego imieniem.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1873 roku sprytny krakowianin za\u0142o\u017cy\u0142 w tym miejscu fabryk\u0119 wapna, a tak\u017ce posiada\u0142 piece wapiennicze w Ehrenpreis. Specjalizowa\u0142 si\u0119 w produkcji i wydobyciu podmur\u00f3wek i kostki brukowej, produkowa\u0142 tak\u017ce wapno budowlane i nawozy. Firma szybko sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych w bran\u017cy materia\u0142\u00f3w budowlanych w Krakowie. Bernard Liban nazywany by\u0142 potentatem miasta i okolic. W pierwszych latach ubieg\u0142ego stulecia firma zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107, ale w kamienio\u0142omie pozosta\u0142y resztki metalowych piec\u00f3w i przeno\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zawsze prezentowane turystom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pieklo_libanskiego_obozu\"><\/span>Piek\u0142o liba\u0144skiego obozu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"322\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4463\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-14.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-14-300x149.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-14-324x160.png 324w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, nazi\u015bci znale\u017ali inne zastosowanie dla tego spokojnego miejsca. W kwietniu 1942 r. utworzyli ob\u00f3z pracy pod nazw\u0105 Krakowskie Wapienniki i Kamienio\u0142omy Ska Akc. niemieckiej s\u0142u\u017cby Baudinst, nazywany przez mieszka\u0144c\u00f3w obozem Liban. Terytorium obozu obejmowa\u0142o wszystkie kamienio\u0142omy na Krzemionkach Podg\u00f3rskich. W czasie istnienia obozu przez to piek\u0142o na ziemi przesz\u0142o ponad 4 tys. os\u00f3b, mimo \u017ce baraki by\u0142y przeznaczone tylko dla 400 os\u00f3b. Zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w stanowili Polacy i Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy pracowali w nieludzkich warunkach w kamienio\u0142omach i przy wypalaniu wapna. Nazi\u015bci u\u017cywali si\u0142y ludzkiej zamiast maszyn, a wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w zmar\u0142o z wycie\u0144czenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ob\u00f3z przesta\u0142 istnie\u0107 w lipcu 1944 roku, w barakach przebywa\u0142o w\u00f3wczas 170 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015bci z nich uda\u0142o si\u0119 uciec, inni zostali zastrzeleni przez stra\u017cnik\u00f3w. Ofiary pochowano w miejscu egzekucji, a w 1948 r. Polacy postawili tam tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105. Czasami tury\u015bci myl\u0105 ob\u00f3z w Libanie z<a href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/uk\/eternal\/tragediya-taboru-plashuv-u-krakovi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> obozem w P\u0142aszowie<\/a>, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu. By\u0142y to jednak dwa odr\u0119bne obozy zag\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zmiany_w_latach_powojennych\"><\/span>Zmiany w latach powojennych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po wyzwoleniu Polski spod okupacji hitlerowskiej wznowiono prace w kamienio\u0142omie Liban. Zak\u0142ad zosta\u0142 znacjonalizowany i zatrudnia\u0142 ponad 100 pracownik\u00f3w. Jednak ch\u0119tnych do pracy w miejscu o takiej reputacji by\u0142o niewielu. W 1986 r. kamienio\u0142om uznano za wyeksploatowany i zamkni\u0119to, po czym obiekt przekazano nowo utworzonej fundacji miejskiej Centrum Edukacji Kulturalnej i Ekologicznej. Planowano nawet stworzenie kompleksu rekreacyjnego Podg\u00f3rze, nazwanego tak na cze\u015b\u0107 terenu, na kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 kamienio\u0142om. Mieszka\u0144cy Krakowa zaprotestowali jednak tak energicznie, \u017ce rz\u0105d si\u0119 wycofa\u0142. Teren zosta\u0142 przekazany pod nadz\u00f3r sp\u00f3\u0142ki komunalnej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Krotki_powrot_do_przeszlosci\"><\/span>Kr\u00f3tki powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"361\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4466\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-15.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-15-300x167.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wydarzenia II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142y ponownie przypomniane mieszka\u0144com Krakowa przez ekipy filmowe, gdy \u015bwiatowej s\u0142awy re\u017cyser Steven Spielberg postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 infrastruktur\u0119 tego miejsca w scenerii swojego filmu Lista Schindlera. W 1993 roku kamienio\u0142om Liban na kr\u00f3tko ponownie zamieni\u0142 si\u0119 w ob\u00f3z zag\u0142ady, wraz z wie\u017cami, stra\u017cnikami i wi\u0119\u017aniami. Scenarzy\u015bci odtworzyli rzeczywisto\u015b\u0107: skopiowano 34 baraki, 7 wie\u017c stra\u017cniczych, a nawet will\u0119 komendanta Amona Gotha. Drogi wybrukowano betonowymi replikami macew.<\/p>\n\n\n\n<p>W kamienio\u0142omie Liban nakr\u0119cono m.in. s\u0142ynne sceny ci\u0119\u017ckich rob\u00f3t wi\u0119\u017ani\u00f3w, egzekucj\u0119 Diane Reuter czy spotkanie Oskara Schindlera z Icchakiem Sternem. Po zako\u0144czeniu zdj\u0119\u0107 plan zdj\u0119ciowy zosta\u0142 usuni\u0119ty, ale niekt\u00f3re pozosta\u0142o\u015bci konstrukcji wci\u0105\u017c mo\u017cna zobaczy\u0107, w tym nagrobki z macew, kt\u00f3re otacza\u0142y filary i schody.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Na_poczatku_XXI_wieku\"><\/span>Na pocz\u0105tku XXI wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"486\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4469\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-16.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2025\/01\/image-16-300x225.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 2022 roku Rada Miasta Krakowa og\u0142osi\u0142a ten teren u\u017cytkiem ekologicznym. Chodzi\u0142o o ochron\u0119 ekosystemu, kt\u00f3ry przez dziesi\u0119ciolecia powoli rozwija\u0142 si\u0119 w kamienio\u0142omie, a tak\u017ce o zachowanie obszar\u00f3w wyst\u0119powania rzadkich ro\u015blin i zwierz\u0105t. Te ostatnie zwi\u0105zane s\u0105 ze \u015brodowiskiem wodnym i \u0142\u0105kami kserotermicznymi. Naukowcy wyrazili nadziej\u0119, \u017ce przyroda poradzi sobie z oczyszczeniem terenu, je\u015bli si\u0119 jej pomo\u017ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Tragiczne wydarzenia w tym miejscu mia\u0142y miejsce w czerwcu 2024 roku, kiedy to zgin\u0119\u0142y dwie osoby. M\u0142ody m\u0119\u017cczyzna w wieku 22 lat spad\u0142 z wysoko\u015bci i nie dotar\u0142 nawet do szpitala z powodu powa\u017cnych obra\u017ce\u0144. Sta\u0142o si\u0119 to 22 czerwca, a 3 tygodnie p\u00f3\u017aniej 16-letni nastolatek r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 powa\u017cnie ranny. Podczas spaceru z koleg\u0105 po\u015blizgn\u0105\u0142 si\u0119 i spad\u0142 z wysoko\u015bci 30 metr\u00f3w. Ch\u0142opiec zosta\u0142 przewieziony do szpitala z powa\u017cnymi obra\u017ceniami. Aby zapobiec takim zdarzeniom, pod koniec ubieg\u0142ego wieku \u015bciany kopalni od strony kopca Krakus ogrodzono p\u0142otem z metalowej siatki. Zainstalowano r\u00f3wnie\u017c znaki ostrzegawcze. Inspekcja wykaza\u0142a jednak, \u017ce siatka od dawna wymaga\u0142a naprawy.<\/p>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku z tym prezydent Krakowa Aleksander Miszalski zdecydowa\u0142 o przekazaniu 1,2 mln z\u0142 miejskiemu wydzia\u0142owi architektury krajobrazu na wykonanie zabezpieczenia kamienio\u0142omu Liban. Eksperci zaproponowali model ogrodzenia identyczny z tym, kt\u00f3ry zainstalowano w pobli\u017cu stawu w Parku Zakrz\u00f3wek. Prezydent t\u0142umaczy\u0142 swoj\u0105 decyzj\u0119 trosk\u0105 o mieszka\u0144c\u00f3w, poniewa\u017c kamienio\u0142om ten jest cz\u0119sto wybierany przez krakowian na nieformalne imprezy. Dlatego zadaniem w\u0142adz Krakowa jest zapewnienie bezpiecze\u0144stwa wszystkim obecnym, aby takie incydenty jak ten z sierpnia si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiele malowniczych zak\u0105tk\u00f3w Krakowa skrywa smutne tajemnice. Jedn\u0105 z nich jest Kamienio\u0142om Liban, kt\u00f3ry kilka wiek\u00f3w temu zapewnia\u0142 mieszka\u0144com miasta prac\u0119 i surowce mineralne, ale w po\u0142owie XX wieku zamieni\u0142 si\u0119 w przera\u017caj\u0105c\u0105 nazistowsk\u0105 katowni\u0119. Kamienio\u0142om Liban sta\u0142 si\u0119 znany na ca\u0142ym \u015bwiecie w 1993 roku dzi\u0119ki re\u017cyserowi Stevenowi Spielbergowi, kt\u00f3ry nakr\u0119ci\u0142 tam cz\u0119\u015b\u0107 swojego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":4329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[2698,2699,2708,2703,2695,2702,2700,2704,2701,2705,2706,2693,2697,2696,2694],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[1087],"class_list":{"0":"post-4462","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-amon-goth","9":"tag-bezpieczenstwo-w-krakowie","10":"tag-historia-kamieniolomow","11":"tag-historia-krakowa","12":"tag-ii-wojna-swiatowa-krakow","13":"tag-kamieniolom-liban","14":"tag-kopiec-krakusa","15":"tag-lista-schindlera","16":"tag-oboz-pracy-liban","17":"tag-oskar-schindler","18":"tag-podgorze-historia","19":"tag-przemysl-wapienniczy-krakow","20":"tag-steven-spielberg-krakow","21":"tag-tragiczne-wydarzenia-krakow","22":"tag-uzytek-ekologiczny-krakow","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-1087"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4462"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4472,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4462\/revisions\/4472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4462"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4462"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4462"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}