Kraków to wspaniałe zielone miasto z wyjątkową architekturą oraz pięknymi parkami i placami, które koniecznie trzeba zobaczyć, jeśli tu przyjedziesz. Niezależnie od pory roku i pogody, można tu miło i aktywnie spędzić czas. Wystarczy tylko chęć i trochę wolnego czasu, aby cieszyć się spacerem i podziwiać piękno, które miasto pielęgnuje od wielu stuleci, pisze krakow-name.eu.
Park im. Wojciecha Bednarskiego uznawany jest za jeden z najpiękniejszych parków Krakowa. Jego historia sięga XIX wieku. Co wyróżnia to miejsce, dlaczego warto je odwiedzić i kilka ciekawostek z historii parku – przeczytacie w poniższym materiale.
Od kamieniołomu po bujny park
Kilka wieków temu nic nie wskazywało na to, że pewnego dnia w tym miejscu powstanie malowniczy park.
W miejscu dzisiejszego Parku im. Wojciecha Bednarskiego mieścił się kamieniołom. Prawdopodobnie został on wykopany jeszcze w średniowieczu. To miejsce było owiane legendami i tajemniczymi historiami.
Jedna z legend wiąże to miejsce z postacią Pana Twardowskiego. Był to dość znany człowiek (lub postać fikcyjna) w Krakowie w XVI wieku, który podobno miał swoje warsztaty w Krzemionkach. Według legend, sprzedał duszę diabłu w zamian za siłę, wiedzę i bogactwo. Uważa się, że pozostawił po sobie książki, pracę o magii, a nawet swoją encyklopedię nauk. Jednak żadne z tych prac nie przetrwały do naszych czasów.
Od czasów Pana Twardowskiego minęło kilka wieków, i dopiero pod koniec XIX wieku zaczęto mówić o tym, że tak duży obszar mógłby być doskonałym miejscem na założenie parku.
Pierwsze koncepcje przekształcenia kamieniołomu w park miejski dla potrzeb niezależnego wówczas miasta Podgórza pojawiły się w latach 80. XIX wieku. Przedstawił je Wojciech Bednarski, dość znacząca postać w regionie, polski pedagog, radny miejski i działacz społeczny. Mimo to wszystkie pomysły utalentowanego Bednarskiego nie mogły zostać zrealizowane w tamtym czasie, ponieważ kamieniołom był nadal wykorzystywany do eksploatacji wapienia. Ale to nie był główny problem w realizacji tego projektu.
Głównym problemem ewentualnej realizacji tego projektu był niemal całkowity brak gleby na terenie kamieniołomu. Jednak uparty i ambitny Bednarski nie porzucił swoich marzeń. Zainwestował swoje pieniądze i zrobił to, co wydawało się niemożliwe. Drzewa, kwiaty, ławki, altanki i robotnicy – wszystko to pojawiło się tutaj tylko dzięki jego staraniom i dużym wówczas funduszom. Rok później zakończono prace nad tym etapem projektu – 23 czerwca 1891 roku otwarto „ogródek przyszkolnych”, który stał się podstawą przyszłego Parku im. Wojciecha Bednarskiego. A jeszcze rok później, dzięki staraniom pana Bednarskiego, opracowano projekt poszerzenia ogródka, na który udało się uzyskać środki z budżetu miejskiego.
Oficjalne otwarcie i dalszy rozwój
Oficjalne otwarcie parku odbyło się 19 lipca 1896 roku. Było to bardzo ważne wydarzenie zarówno dla Krakowa, jak i całego regionu, ponieważ park stał się drugim parkiem miejskim w Podgórzu po Plantach. O otwarciu pisały czołowe ówczesne polskie media, wydarzenie to było szeroko relacjonowane w gazetach i czasopismach nie tylko regionalnych, ale także ogólnopolskich, a nawet zagranicznych.
Park od razu zyskał dużą popularność wśród mieszkańców i turystów. W tamtym czasie wstęp do parku był płatny. Uzyskane środki nie trafiały do miejskiej kasy, ale były przekazywane do wydziału utrzymania miasta, który kierował je na inne ważne projekty dla niezależnego wtedy miasta Podgórze.
Park zachwycał nie tylko swoim rozmiarem i dużą ilością zieleni. Odbywały się tu liczne znaczące wydarzenia kulturalne w historii miasta. I tak na przykład w niedziele i święta po południu w parku grała orkiestra. Organizowano tu także festyny i pokazy ćwiczeń podgórskiego „Sokoła”, odbywały się koncerty, często można było natknąć się na występy ówczesnych gwiazd.
Niedługo po otwarciu, założyciel parku zmarł. Jednak nazwa parku została nadana jeszcze za życia Bednarskiego, gdyż wszyscy szanowali tę osobę i rozumieli, że bez niego takiego miejsca by tu nie było.
W 1915 roku Podgórze zostało przyłączone do Krakowa i od tego czasu miasto przestało być niezależne. Robotnicy obawiali się, że może to negatywnie wpłynąć na stan i dobrobyt lokalizacji. I rzeczywiście, od tego czasu park zaczął otrzymywać z budżetu rady miasta znacznie mniej inwestycji niż dotychczas. Preferencje przyznawano krakowskim parkom, które były uważane za ważniejsze i bardziej potrzebne niż park na Podgórzu, i to one otrzymywały najwięcej finansowania.
Mimo to infrastruktura wciąż się rozwijała, sprawa Bednarskiego była aktywnie kontynuowana. Tak więc na początku lat 20. XX wieku w południowo-wschodniej kotlinie kamieniołomu utworzono boisko, które do lat 60. XX wieku zimą zamieniało się w ślizgawkę.
Park w latach II wojny światowej
II wojna światowa była trudnym wyzwaniem dla Krakowa i Parku im. Wojciecha Bednarskiego. Niemcy wykorzystywali wszelkie dostępne zasoby miejskie wyłącznie na własne potrzeby, nie dbając o porządek ani o roślinność parku.
Okres powojenny był dla parku jeszcze trudniejszy. Faktem jest, że po II wojnie światowej niewystarczające inwestycje z biegiem czasu tylko pogłębiały jego coraz większą degradację i upadek.
W kolejnych dziesięcioleciach zniszczeniu uległa większość żywopłotów i krzewów, które były ważnym elementem kompozycji parku i zostały posadzone jeszcze za czasów działalności pana Bednarskiego. Wszystko to działo się pod pretekstem zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim odwiedzającym park.
Zniszczyli nie tylko tereny zielone, ale także całą zabudowę wzniesioną na terenie parku jeszcze podczas realizacji pierwotnego planu. Przykładowo w pierwszych dekadach powojennych zburzono Domek Ogrodnika i zlikwidowano małe gospodarstwo pomocnicze. Zasypano studnie, zburzono ławki. Ponadto nawet malowniczy taras widokowy na terenie parku całkowicie podupadł, ponieważ nikt o niego nie dbał i po prostu zarósł.
Współczesność parku
W styczniu 2022 roku rozpoczął się generalny remont parku, na który lokalizacja czekała kilkadziesiąt lat. Głównym celem rekonstrukcji było przywrócenie parku historycznego charakteru parku na podstawie materiałów archiwalnych – czyli uczynienie parku takim, jaki był za czasów jego założyciela. Prace prowadzono etapowo, w tym czasie park był zamknięty dla zwiedzających.
W trakcie rekonstrukcji uporządkowano tereny zielone, zachowując istniejące starodrzewie. Posadzono także ponad 50 nowych drzew, około 7 000 krzewów, 90 000 bylin i 28 000 roślin cebulowych. Udało się także odrestaurować zniszczony Domek Ogrodnika.
Park został otwarty po rekonstrukcji 27 kwietnia 2023 roku. Otwarcie odbyło się w niezwykle ciepłej i przyjaznej atmosferze pikniku.
Od tego czasu w parku jest zawsze dużo ludzi – jest doskonałym miejscem na spacery i wypoczynek.
