Problemy środowiskowe są chyba najbardziej palącymi i wymagającymi pilnego opracowania pomysłów na ich rozwiązanie. Zanieczyszczenie miast dużą ilością śmieci, zanieczyszczenie spalinami i szkodliwymi substancjami emitowanymi przez samochody, opuszczone zbiorniki wodne to tylko niewielka część wszystkich problemów, którymi należy się aktywnie zająć, pisze strona krakow-name.eu.
Kolejnym rodzajem zanieczyszczenia w dużych miastach, które istnieje odkąd na świecie wynaleziono żarówki i systemy oświetleniowe, jest zanieczyszczenie światłem. Dla wielu osób może to być nieco nowe i absurdalne, ale naukowcy zidentyfikowali to zanieczyszczenie jako osobny rodzaj i mówią o szkodach, jakie takie zanieczyszczenie może wyrządzić miastu i jego mieszkańcom.
Kraków również boryka się z tym problemem. Z poniższego artykułu można dowiedzieć się, jak zanieczyszczenie światłem wpływa na życie mieszkańców, co je powoduje i jak lokalne władze radzą sobie z tym problemem.
Zanieczyszczenie światłem: czym jest i jak powstaje?
Zanieczyszczenie światłem jest dość starym zjawiskiem, choć rozpowszechniło się dopiero w czasach współczesnych. Thomas Edison i jego wynalezienie żarówki z jednej strony wpłynęło na pojawienie się znacznie bezpieczniejszego sposobu oświetlenia niż ogień. Z drugiej strony, ludzkość przyjęła takie oświetlenie i zaczęła bardzo aktywnie wprowadzać je do swojego życia i codzienności, nie zdając sobie sprawy, że ma to również dość znaczący negatywny wpływ na środowisko i jakość ich życia.
Co to oznacza? Naukowcy wyjaśniają to w ten sposób: w nocy zbyt intensywne źródła światła mają negatywny wpływ na naturalne procesy zachodzące w środowisku. Wpływa to zarówno na stan roślinności, jak i zwierząt, zwłaszcza tych nocnych.
Naukowcy twierdzą, że intensywne oświetlenie nocne może również wpływać na życie ludzi. W szczególności może wpływać na zegar biologiczny, powodując bezsenność, niespokojny sen, drażliwość, zły stan zdrowia i wywoływać chroniczne zmęczenie.
Zanieczyszczenie światłem w Krakowie
Duże i tętniące życiem nowoczesne miasto potrzebuje codziennie oświetlenia o wysokiej jakości i nieprzerwanym działaniu. Kraków nie byłby w stanie prawidłowo funkcjonować bez oświetlenia ulicznego czy lamp w domach i przedsiębiorstwach. A jak bez reklam świetlnych, których obecnie jest mnóstwo na ulicach miast, dużych billboardach, ścianach budynków itp. Jednak wszystko to razem powoduje zanieczyszczenie miasta światłem.
Oczywiście ten rodzaj zanieczyszczenia nie występuje tylko w Krakowie. Zjawisko to występuje w prawie wszystkich miastach, zarówno dużych, jak i małych, a także w ich bezpośrednim otoczeniu.
Zjawisko to zostało zbadane przez lokalnych naukowców z Laboratorium Monitoringu Zanieczyszczenia Światłem Politechniki Krakowskiej. Na konkretnym przykładzie określali, jak sztuczne źródła światła mogą wpływać na środowisko. W tym celu jako obiekt wybrano ekosystem zbiornika wodnego w Dobczycach.
Eksperyment ten zajął sporo czasu. Głównym założeniem było skierowanie sztucznych źródeł światła na powierzchnię zbiornika i sprawdzenie zmian zachodzących w nim w czasie. Badanie wykazało, że tak intensywne sztuczne światło z roku na rok pogarsza jakość wody. Tak więc, z powodu tych czynników zewnętrznych, rozwielitki żyjące w tym ekosystemie zostały pozbawione swojego zwykłego sposobu życia. Rozwielitki w ogóle nie lubią światła, ani słonecznego, ani księżycowego, więc nie mogą zbliżyć się do tafli zbiornika wodnego, by pożywić się glonami.
Z drugiej strony glony na tafli zbiornika wodnego mają przez to doskonałe możliwości, aby rosnąć szybciej, więc jest ich coraz więcej. Duża liczba tych roślin, które nie są zjadane przez rozwielitki, może powodować zakwity. W ten sposób woda pogarsza się, a zwykły ekosystem albo przybiera inny charakter, albo przestaje istnieć pod wpływem intensywnego sztucznego światła – jeśli w takim stawie są ryby, to one umierają. Wszystkie korzystne procesy, które mają tu miejsce, są spowalniane, podczas gdy te szkodliwe szybko się rozwijają. Ostatecznie wpływa to nie tylko na jeden mały ekosystem, ale na cały otaczający go obszar naturalny.
Jeśli chodzi o wpływ na życie ludzkie, który został ustalony w trakcie tego eksperymentu przez krakowskich naukowców, to również odczuwamy negatywne skutki. Dzieje się tak przede wszystkim przez obecność cyjanobakterii – niebiesko-zielonych alg. Nie są one czynnikami zakaźnymi i nie mają zdolności do namnażania się w ludzkim organizmie, ale cyjanobakterie mają silnie toksyczne działanie podczas kontaktu z taką wodą.
Ponadto naukowcy opowiedzieli o negatywnym wpływie zanieczyszczenia światłem na ludzkie życie i zdrowie. Często nawet nie podejrzewamy, co może powodować negatywne zmiany w naszym organizmie, ale bardzo często to niewidoczne zagrożenie jest źródłem takich zaburzeń. W szczególności mieszkańcy Krakowa mogą skarżyć się na częste i bardziej intensywne bóle głowy, silniejsze uczucie zmęczenia, stres, niepokój, bezsenność lub zaburzenia snu, a także spadek odporności. To z kolei może zwiększać ryzyko zaostrzenia lub nabycia innych chorób.
Jednak najgorszą rzeczą, jaką wykazało jedno z badań, jest to, że zanieczyszczenie światłem w miastach zakłóca produkcję melatoniny w organizmie człowieka. To z kolei może wywoływać choroby nowotworowe.
Jak chronić się przed zanieczyszczeniem światłem w Krakowie: wskazówki krakowskich naukowców
Krakowscy naukowcy z Laboratorium Monitoringu Zanieczyszczenia Światłem Politechniki Krakowskiej podzielili się kilkoma poradami na temat tego, jak uchronić się przed szkodliwym działaniem intensywnego sztucznego oświetlenia.
Niezawodnym rozwiązaniem jest zmiana tradycyjnego oświetlenia w domu na ekologiczne. Na przykład, jeśli wybierzesz ekologiczne diody LED, przyniosą one znacznie więcej korzyści zarówno środowisku, jak i Tobie jako konsumentowi. Diody LED zużywają znacznie mniej energii i mają lepszą zdolność kierowania wiązek światła w określonych kierunkach. Pozwoli to oświetlić tylko to, czego naprawdę potrzebujesz i ochronić florę i faunę, która nie zostanie wystawiona na działanie promieni, przed szkodliwymi zmianami.
Eksperci twierdzą również, że barwa światła, którą wybieramy, również wpływa na poziom zanieczyszczenia światłem. Na przykład, lepiej jest unikać niebieskiego światła w nocy, ponieważ hamuje ono produkcję melatoniny. Zamiast tego świetnym rozwiązaniem będzie światło żółte.
Co robią władze lokalne, aby rozwiązać ten problem?
Problem zanieczyszczenia światłem dotyczy absolutnie wszystkich mieszkańców miasta. Władze nie mogą stać z boku, dlatego z roku na rok w mieście pojawia się coraz więcej przydatnych innowacji ekologicznych, które mogą jakościowo zmienić życie ludzi.
Jednym z najważniejszych rozwiązań jest instalacja ekologicznego oświetlenia. W 2014 roku Urząd Miasta Krakowa zakupił ponad 4000 nowych lamp ulicznych LED. Wtedy też została podpisana umowa na modernizację oświetlenia ulicznego.
Dzięki wymianie lamp na nowoczesne urządzenia LED udało się nie tylko ograniczyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery, ale także zaoszczędzić miejskie zasoby. Miało to również pozytywny wpływ na zanieczyszczenie światłem, choć nie rozwiązało problemu całkowicie.
Sami mieszkańcy Krakowa są coraz częściej namawiani do preferowania ekologicznego oświetlenia w swoich domach. Nie chodzi tylko o energooszczędne żarówki, ale także o oświetlenie LED, które jest bardziej ekonomiczne i bezpieczniejsze.